Jak prawidłowo myć ręce – różne metody, kiedy którą stosować?
Dłonie nieustannie mają kontakt z rozmaitymi powierzchniami, substancjami i przedmiotami. W efekcie za ich pośrednictwem z łatwością przenoszą się rozmaite patogeny. Niektóre z nich są naprawdę groźne – powodują zatrucia i wywołują stany zapalne, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, ze śmiercią włącznie. Aby skutecznie ograniczyć ich rozprzestrzenianie wystarczy prawidłowo myć ręce. Jak to robić? Oto przegląd najważniejszych zasad mycia i dezynfekcji rąk. Zapoznaj się z nimi i zobacz, którą technikę zastosować w konkretnych sytuacjach.
Higieniczne mycie rąk – procedura powinna być dostosowana do sytuacji
Na początek najważniejsze: warto zadbać o regularne mycie dłoni – odpowiedni higiena rąk to absolutna podstawa troski o zdrowie własne oraz osób w Twoim otoczeniu. Zasada ta dotyczy nie tylko pracowników branży medycznej, ale wszystkich – bez wyjątków. Jak pokazują statystyki, nawet 80% infekcji może być przenoszonych właśnie przez ręce, a ok. 70% zakażeń pokarmowych to właśnie efekt przeniesienia bakterii na dłoniach.
Podstawowe zasady mycia i dezynfekcji rąk są takie same dla wszystkich. Należy myć dłonie m.in.:
- zawsze gdy są na nich widoczne lub „odczuwalne” zabrudzenia,
- po przyjściu do domu czy do miejsca pracy,
- po kontakcie z powierzchniami, które mogły być zanieczyszczone przez patogeny,
- przed kontaktem z jedzeniem,
- po przebywaniu w bliższym otoczeniu z osobami chorymi,
- po kichaniu/kasłaniu, wytarciu nosa chusteczką,
- po skorzystaniu z toalety,
- po kontakcie ze zwierzętami,
- po przywitaniu się z większą liczbą osób przez uścisk dłoni.
Należy jednak pamiętać, że istotne jest nie tylko to, jak często i kiedy dba się o higienę. Równie istotna jest technika mycia i dezynfekcji rąk. Należy wykonać tę procedurę w taki sposób, aby pozbyć się wszystkich szkodliwych drobnoustrojów.
Jest jednak spora różnica pomiędzy tym, jak dłonie powinien umyć np. uczeń w szkole czy pracownik magazynu a lekarz przed przystąpieniem do wykonania zabiegu operacyjnego. Dlatego istnieją różne metody mycia rąk. To, jaka zostanie zastosowana, zależy od sytuacji.
Metody mycia rąk – przegląd
W praktyce wyróżnia się trzy podstawowe schematy mycia i dezynfekcji rąk: socjalne, higieniczne oraz chirurgiczne. Zobacz, czym się różnią.
Socjalne mycie rąk – w codziennych sytuacjach
To najbardziej podstawowa technika mycia rąk, którą można stosować w codziennych, rutynowych sytuacjach. W ten sposób możesz zadbać o higienę dłoni np. po wyjściu z toalety, przed kontaktem z żywnością czy po zetknięciu rąk z ziemią czy płynami ustrojowymi.
Schemat działania jest prosty:
- zmocz dłonie oraz nadgarstki,
- nabierz porcję mydła w płynie, która pozwoli wytworzyć pianę,
- pocieraj energicznie, aby spienić mydło przez ok. 10-15 s.,
- spłucz ręce pod ciepłą, bieżącą wodą przez ok. 10-15 s.,
- wysusz dłonie przy pomocy jednorazowego ręcznika.
Po myciu unikaj bezpośredniego kontaktu z kurkiem kranu czy klamką. Możesz je obsłużyć łokciem lub np. przez listek ręcznika papierowego.

Najdokładniejsze mycie i dezynfekcja rąk są wymagane przed zabiegami chirurgicznymi. Lekarz i inni członkowie personelu muszą pozbyć się drobnoustrojów z dłoni, spod paznokci, a także z przedramion, aż do łokci. Jednak stosowanie takiej techniki na co dzień nie jest wymagane.
Higieniczne mycie rąk
Higieniczne mycie rąk jest zalecane przede wszystkim personelowi medycznemu. Jednak w sytuacji ciągłego zagrożenia wirusem Sars-CoV-2 warto je stosować również przy kontakcie z większą liczbą osób lub po przebywaniu w miejscu publicznym. Ta metoda jest też odpowiednia w branży gastronomicznej, ponieważ jest to skuteczna technika mycia i dezynfekcji rąk. Prawidłowo przeprowadzona, eliminuje większość drobnoustrojów przejściowych.
Sprawdź też: Mycie i dezynfekcja w gastronomii – jak robić to prawidłowo?
Najczęściej stosuje się higieniczne mycie rąk metodą Ayliffe’a. Schemat wygląda następująco:
- nanieś na dłonie odpowiednią porcję środka myjącego, np. z oferty Medisept;
- wykonaj 5 ruchów „tam i z powrotem”, pocierając o siebie wnętrza dłoni;
- wykonaj 5 ruchów „tam i z powrotem”, pocierając wnętrzem prawej dłoni o grzbiet lewej i przeplatając palce, zmień strony i powtórz;
- złącz obie dłonie, przepleć palce i energicznie pocieraj;
- zegnij palce prawej dłoni i pocieraj nim pod zagiętymi palcami prawej – wykonaj 5 ruchów „tam i z powrotem”, zmień strony i powtórz;
- ujmij kciuk prawej dłoni w lewą i wykonaj 5 ruchów obrotowych „tam i z powrotem”, zmień strony i powtórz;
- 5 razy okrężnie pocieraj opuszkami palców dłoni w zagłębieniu dłoni. Zmień strony i powtórz,
- płucz dłonie przez 15 sekund pod ciepłą wodą;
- osusz ręcznikiem jednorazowym.
Pracownicy medyczni w drugim etapie wykonują jeszcze dezynfekcję. Polega on na nacieraniu dłoni preparatem antyseptycznym zgodnie ze schematem Ayliffe’a i pozostawieniu ich do wyschnięcia bez wycierania.
Chirurgiczne mycie rąk
Mycie chirurgiczne jest najdokładniejszym sposobem na utrzymanie higieny i dezynfekcję dłoni. Tę technikę stosuje się przed uczestnictwem w zabiegu operacyjnym. Czym się różni od techniki higienicznej? Przede wszystkim, procedura obejmuje także przedramiona, aż do łokci. Zalecane jest także dokładne oczyszczenie paznokci i skóry pod ich powierzchnią. Podobnie jak przy myciu higienicznym, najpierw stosuje się wodę z mydłem, a na kolejnym etapie – środek dezynfekujący na bazie alkoholu.
Przy prawidłowym myciu dłoni ważne jest również dobranie odpowiednich środków. Takich, które pozwolą wyeliminować szkodliwe patogeny, a jednocześnie pomogą w utrzymaniu dobrej kondycji skóry. Znajdziesz je w naszej ofercie. Jeżeli potrzebujesz pomocy przy ich doborze, skontaktuj się z naszymi ekspertami.

